Interview with Futuristika!

Interview originally in turkish with Pınar İlkiz for Futuristika! Magazine (english translation, see turkish below)

Futuristika! : Where are you from?

Romain Kronenberg : I was born in Paris, and was raised in Geneva.

F! : Why did you choose Turkey as your set?

R.K. : I can’t feel the possibility of ideologies to raise in me when I’m in western Europe, not much to get involved in. In 1975, the year I was born, Pasolini stated that consumerism was transforming the people from the inside and referred to consumerism as a new form of fascism. The main character of the movie has left this world. He is now looking for something to believe in and to fight for.

It is easier for me to imagine a better future far away from home. This attraction for something that we don’t know is what the Germans call Fernweh, a word we do not have in French. It literally means the opposite of being homesick: far-sick. I am very attracted by places I don’t know, because the time of the discovery gives me the opportunity to question my own culture.

In addition to that, Turkey that I only knew from two trips to Istanbul in 2003 and 2004, seemed to have a very diverse geography, that was important for the construction of the movie. Beside the flashback at night and the rest at the gaz station nearby Gaziantep, the actor’s way of walking is constant. It is the transformation of the landscape that creates the feeling of movement that carries him.

The climate was also an important factor. The road trip took place in august 2011, in 45 °C. Heat was visible everywhere, coming from both the ground and the sky. Most of the pictures were shot at noon during the zenith. We experienced driving and walking as a true physical experience, as necessary as the symbolic aspect of the project.

After all, the country connects two worlds, on the one side Istanbul the megalopolis where our journey started, and on the other side sparsely populated territories, with very few signs of human presence, that was our direction.

Turkey was the perfect territory to explore. However, I needed to keep the narration universal, so that anyone could project himself into the pictures. It was interesting that during the trip I wanted to buy a Baglama to mix with the electric guitar drones in the soundtrack of the movie. After much hesitation, I did not because it would have given a strong oriental mood to the movie. I needed to do the road movie in Turkey, but the movie was not about Turkey. It was supposed to have no nationality.

F! : Was there any difference between the people of İstanbul and the people of Batman or Mardin?

R.K. : In Istanbul, I almost feel at home, as I do in Geneva or Paris. The city has a strong energy. There are many cultural attractions : contemporary art, cinema and music. The architecture is beautiful. Foreigners are everywhere. For that reason, the city is enthusiastic. But this is not the reason I was there for. On the contrary, I was looking for an extreme climate, uninhabited, outlying landscapes, new territories for a new beginning.

As you can imagine, we avoided as much as we could touristic places. We stayed in big cities such as Gaziantep, Aksaray, Diyarbakir and Mardin. When we could, we also made stops in smaller cities : Sereflikochisar, Darende, Kirsehir and Batman. I have to say that everywhere we went, we met welcoming and helpful people. While we were filming by the wayside, some drivers were wondering what we were doing, stopped and came by. We had a talk, very concise due to my poor Turkish. The feeling that we were far away from home was very surprising and therefore constructive.

For example one day, following a road, we had to stop the car : the road ended into a lake. We didn’t know what to do because I had imagined that there would be a bridge on the map, but there was nothing in front of my eyes. Then some people obviously amused by my perplexity, explained that we had to wait for a ferryboat to bring us on the other side of the lake. We were in the middle of nowhere, expecting to cross drylands, and all of a sudden on a boat (the Kahta Siverek Feribotu between Siverek and Kirsehir), with the help of the people there.

F! : Even though you hadn’t been to the eastern side of Turkey how did you decide to make a trip to Mardin and shoot this movie?

R.K. : Personal and cultural reasons explain this choice. First of all this part of Turkey is at the border of several countries that I’ve heard about a lot and that I never got a chance to visit. For this reason, I could say that region of the world is mythologic for me. When we left Mardin, we followed the Syrian border about 50km. We saw barbed wires, checkpoints, tanks. This moment was very intense and we hardly talked while sitting in the car. We were a part from what is usually our fiction of modern history.

Another reason is connected to ancient history : during our trip, we crossed Tarsus, the city where Saint Paul comes from. On our way to Diyarbakir, we rested along the Euphrates river, that is present in the Bible from the Genesis. It was interesting that the walker I was filming would cross the cradle of the civilization I belong to.

I hope that two motivations, invisible in the movie, changed the way I filmed.

A more personal reason is that in 2004, I planned to visit a very close friend of mine in Van (the first title of the movie was Van, by the way). The trip was canceled at the last moment. I kept all the images of the lake in my mind, and promised myself that one day I would go there. The irony is that we didn’t make it until Van during the road trip. We were lacking of time. The images of the lake are still in my mind. Maybe do I prefer to keep them there : it is a place I can dream of freely.

F! : Are you planning to do something else in Turkey?

R.K. : I may go back to Turkey in 2012, for a new project that I am working on now. I imagine it as the other side of the nomadic My empire of dirt. In that project, I would stay alone in a city for at least one month. I may choose Sereflikochisar because of its proximity with the Tuz Gölü. There I would make a narrative movie, with pictures that I would film daily, involving more and more people from the city and around. Something between documentary and fiction. I never worked that way, but I have the feeling that it may be a great experience !

F! : Is there anything you work on these days?

R.K. : I just finished the editing of a movie I filmed in Paris in autumn 2011. It is called Aube (the french word derives from the latin alba : white ; the moment when the sunrise becomes white). The movie is overexposed and shows a man in an appartement. He does very few things : wakes up, takes a bath, drinks some coffee and most of the time sleeps, on a table in the diner room, in bed, on a sofa. In the soundtrack, you can hear, contradicting the picture and mixed with the sound of his breath, recordings of bombs, earthquakes and forest fires. Is he remembering ? Or is he imagining ? We don’t know. What we feel is that he is waiting, confident and peaceful, for a better world to come.


Yavaşlık, bir nevi bu toprakları arşınlama hali

Romain Kronenberg Türkiye’de çektiği My Empire of Dirt filminin kısa versiyonunu ilk kez Futuristika! okurlarıyla paylaşıyor. Kısa versiyonu çünkü önünde uzun bir yarışma maratonu onu bekliyor. Futuristika!’dan Pınar İlkiz bizim için sordu.

Romain Kronenberg‘in başrol oyuncusu Nathan Duval bu toprakları arşınlıyor. Biz de Futuristika! olarak bu aheste filmin kısa versiyonunu paylaşıyoruz sizinle.

Futuristika!: Nerelisin?

Romain Kronenberg: Paris’te doğdum, Cenevre’de büyüdüm.

F!: Mekan olarak neden Türkiye’yi seçtin?

R.K: Batı Avrupa’dayken bende ideolojilerin oluşma olasılığını hissedemedim, parçası olacak çok fazla şey yoktu. 1975’te, doğduğum yıl, Pasolini tüketici hareketinin insanları içten değiştirdiğini ve bu hareketin faşizmin yeni bir tezahürü olduğunu söyledi. Filmimdeki ana karakter de bu dünyadan ayrılmış. Şimdi inanacağı ve uğruna mücadele edeceği bir şeyin arayışında.

Evden uzakta daha iyi bir gelecek hayal etmek benim için daha kolay. Bu, bilmediğimiz şeyin cazibesine Almanlar “Fernweh” diyor, Fransızca’da karşılığı olmayan bir kelime. Tam anlamıyla sıla hasretinin zıt anlamlısı: sıla özlemi. Yabancısı olduğum mekanlar bana çok çekici gelir, çünkü keşfetmek için sahip olduğum zaman bana kendi kültürümü sorgulama şansı verir.

Buna ek olarak, sadece 2003 ve 2004’te İstanbul’a yaptığım geziler vasıtasıyla bildiğim Türkiye, çok çeşitli bir coğrafyaya sahip gözüktü, bu filmin yapısı için de çok önemliydi. Gece olan “flashback”ler ve Gaziantep yakınındaki benzincide verdiğimiz mola dışında, oyuncunun yürüyüşünün daimi bir hali var. Oyuncuyu taşıyan hareket hissini yaratan, coğrafi yapının geçirdiği başkalaşım.

Sonuç olarak, ülke iki dünyayı birbirine bağlıyor, bir tarafta yolculuğumuzun başladığı megapolis İstanbul, diğer tarafta bizim rotamız olan insanın varlığına dair çok az belirti taşıyan seyrek nüfuslu bölgeler.

İklim de önemli bir etkendi. Yolculuk Ağustos 2011’de 45 derecelik bir havada gerçekleşti. Sıcaklık gözle görülür bir haldeydi, hem yeryüzünden hem gökyüzünden geliyordu. Çoğu sahne öğlen, güneşin tam tepede olduğu anda çekildi. Arabayı sürmek ve yürümek bizim için gerçek bir fiziksel tecrübe oldu. Bu, projenin sembolik yanı kadar gerekliydi.

Türkiye keşfetmek için çok güzel bir bölge. Yine de, anlatımımı evrensel tutmalıydım ki herkes kendini izlediği şeyde görebilsin. Yolculuk sırasında filmin müziklerinde elektrogitarın sesiyle harmanlamak için bir bağlama almak istedim. Uzun süre duraksadıktan sonra vazgeçtim çünkü bu durumda filme çok güçlü bir Doğu havası vermiş olacaktım. Yol filmini Türkiye’de yapmam gerekiyordu ama film Türkiye ile ilgili değildi. Hiçbir ülkeye ait olmamalıydı.

F!: İstanbul’un insanları ile Batman ya da Mardin’in insanları arasında bir farklılık gördün mü?

R.K: İstanbul’da neredeyse evimde gibi hissettim, aynı Paris’te ya da Cenevre’de olduğu gibi. Şehrin güçlü bir enerjisi var. Pek çok kültürel etkinlik var: kavramsal sanat, sinema ve müzik. Mimari çok güzel. Yabancı insanlar her yerde. Bu sebeple şehir çok coşkulu. Ama şehre gelme sebebim bu değildi. Tam tersine olağanüstü iklimler, ıssız, uzak mekanlar, başlamak için yeni bölgeler arayışı içindeydim.

Tahmin edebileceğiniz gibi turistik mekanlardan olabildiğince uzak durduk. Gaziantep, Aksaray, Diyarbakır ve Mardin gibi büyük şehirlerde kaldık. Zamanımız olduğunda Şereflikoçhisar, Darende, Kırşehir ve Batman gibi daha küçük şehirlerde de durduk. Şunu söylemeliyim ki gittiğimiz her yerde bizi hoş karşılayan ve yardımsever insanlarla karşılaştık. Yol kenarında çekim yaparken bazı şoförler ne yaptığımızı merak edip durdu, yanımıza geldi. Tabii benim kötü Türkçem yüzünden az ve öz konuşabildik. Evden uzakta olma hissiyatımız çok şaşırtıcı ve bu sebeple de yapıcıydı. Mesela bir gün, bir yolda giderken, arabayı durdurmak zorunda kaldık: yol bir göle çıkıyordu. Ne yapacağımızı bilemedik çünkü ben haritaya bakarak orada bir köprü olacağını düşünmüştüm ama ortada hiçbir şey yoktu. Sonra benim kafa karışıklığımla bariz bir şekilde eğlenen bazı insanlar bizi gölün diğer tarafında geçirecek bir feribotu beklemem gerektiğini söyledi. Kuş uçmaz kervan geçmez bir yerdeydik, kurak alanları geçmeyi umuyorduk ve aniden oradaki insanların da yardımıyla feribota bindik. (Siverek ve Kırşehir arasındaki Siverek Feribotu)

F!: Türkiye’nin doğu kısmına daha önce gitmemiş olmana rağmen Mardin’e gidip bu filmi çekme fikri sende nasıl oluştu?

R.K: Bu seçimi kişisel ve kültürel sebepler açıklıyor. Öncelikle Türkiye’nin bu bölümü, hakkında çok şey duyduğum ülkelerin sınırında ve buraları ziyaret etme şansım olmamıştı. Bu sebeple dünyanın o bölgesinin benim için mitolojik olduğunu söyleyebilirim. Mardin’den ayrıldığımızda 50 kilometre boyunca Suriye sınırını takip ettik. Dikenli teller, kontrol noktaları ve tanklar gördük. Bu çok gergin bir andı ve arabada otururken neredeyse hiç konuşmadık. Modern tarihimizin genel kurgusunun dışındaydık.

Bir başka neden ise antik dönemle ilgili: yolculuğumuz sırasında Tarsus’tan geçtik, Aziz Paul’un geldiği şehir. Diyarbakır’a giderken Fırat Nehri kıyısında dinlendik; bu da Yaratılışın Kitabı’ndan İncil’de geçiyordu. Filme aldığım bu yürüyen adamın ait olduğum medeniyetin beşiğini geçiyor olması ilginçti.

Umuyorum ki, filmde gizli olan, iki güdü filmi çekme şeklimi değiştirdi.

Daha kişisel bir sebep ise 2004’te Van’da (Bu arada filmin ilk adı Van’dı) çok yakın bir arkadaşımı görmeyi planlamıştım. Yolculuğum son anda iptal olmuştu. Göle dair bütün imgeleri zihnimde tuttum ve bir gün oraya gideceğime dair kendime söz verdim. İşin komik yanı bu yolculuğumuz sırasında da Van’a kadar gidemedik. Zamanımız kalmamıştı. Göle dair imgeler hala zihnimde. Belki onları orada tutmayı tercih ediyorum: Orası özgürce hayalini kurabileceğim bir yer.

F!: Türkiye’de başka bir proje yapma planın var mı?

R.K: 2012’de şu anda üzerinde çalıştığım yeni bir proje için Türkiye’ye dönebilirim. Bunu göçebe ruhlu My Empire of Dirt filmimin diğer yönü olarak görüyorum. O projede, bir şehirde yalnız başıma en az bir ay kalacağım. Tuz Gölü’ne yakınlığı yüzünden Şereflikoçhisar’ı seçebilirim. İnsanlarla ve etrafı içeren gündelik çektiğim fotoğraflarla hikaye tarzında bir film yapacağım. Belgesel ve kurmaca arasında bir şey. Hiç bu tarzda çalışmamıştım ama bunun çok iyi bir tecrübe olacağını hissediyorum.

F!: Bugünlerde üzerinde çalıştığın bir şey var mı?

R.K: 2011 sonbaharında Paris’te çektiğim bir filmin kurgusunu yeni bitirdim. Adı Aube (Fransızca olan bu kelime Latince alba’dan geliyor; güneşin doğarken beyaz olduğu an). Film sürekspoze ve bir adamı bir apartmanda gösteriyor. Birkaç şey yapıyor: uyanıyor, banyo yapıyor, kahve içiyor ve zamanın çoğunu uyuyarak geçiriyor; yemek odasındaki masada, yatakta, kanepede. Filmin müziklerinde adamın nefesinin, bomba seslerinin, depremlerin ve yangınların seslerinin birbirine karıştığını duyabiliyorsunuz. Adam hatırlıyor mu? Yoksa hayal mi görüyor? Bilmiyoruz. Hissettiğimiz şey adamın kendine güvenen ve barışçıl bir şekilde daha iyi bir dünyayı beklediği.